CHROŚNICA
KOŚCIÓŁ KATOLICKI POD WEZWANIEM ŚW. JADWIGI

Obiekt wskazuje wyraźne ślady dawnej inkastelacji. Usytuowany jest na cmentarzu grzebalnym otoczonym obronnym murem kamiennym ze skarpami. W murze – baszta bramna. Na obszarze cmentarza i kościoła znajduje się 5 krzyży pokutnych. Pierwsza wzmianka o świątyni pochodzi z końca XIV w. 12.XI.1399 – jako świadek wspomniany jest proboszcz. Główny człon obecnej budowli - drugiej z kolei – pochodzi z okresu późniejszego, z XVI wieku. W XVII w. dobudowano przy północnej ścianie prezbiterium zakrystię, zamurowując gotyckie okno w północnej ścianie prezbiterium. Budowla orientowana, murowana z kamienia łamanego. Prezbiterium na rzucie zbliżonym do kwadratu, na osi lekko skrzywionej w stosunku do osi nawy i wieży. Sklepienie krzyżowe bez żeber i wsporników. Nawa założona na rzucie czworoboku zbliżonego do kwadratu, przykryta płaskim, drewnianym stropem. W ścianie południowej zachował się portal piaskowcowy, ostrosłupowy, profilowany oraz dwa okna umieszczone na różnej wysokości, dwustronnie rozglifione. W oknie wschodnim późnogotycki, piaskowcowy maswerk.. Wieża o charakterze obronnym, usytuowana niemal na osi nawy na rzucie kwadratu zwieńczona jest szpiczastym hełmem. W górnej kondygnacji wmurowany jest piaskowcowy krzyż pokutniczy. W parterze dolnej kondygnacji znajdują się resztki dawnej sklepionej kaplicy wieżowej połączonej z nawą dwoma portalami. Kościół posiada wyposażenie stosunkowo skromne. Wielki ołtarz z płaskorzeźbą św. Jadwigi. Ramy bogate, regencyjne, drewniane zdobione motywami roślinnymi z początku XVIII w. Chrzcielnica – pierwotnie gotycka, piaskowcowa w kształcie kielicha, okryta została XVII – wieczną drewnianą obudową. Ambona – drewniana, sześcioboczna, stojąca na słupie przy narożniku łuku tęczowego. Na czterech polach boków 4 rzeźby Ewangelistów w ludowo – rzemieślniczej manierze XVIII w. W portalu kapłańskim w ścianie południowej wschodni węgar uzupełniono pozbawionym jednego ramienia krzyżem pokutniczym, z białego piaskowca. We wschodniej ścianie prezbiterium znajduje się wnęka na sakramentarium, prostokątnie obramiona piaskowcem, zamknięta żelazną kratą z kutych pasów. Położony w płn. części wsi barokowy zbór ewangelicki został rozebrany na początku lat siedemdziesiątych.

CZERNICA
KOŚCIÓŁ PARAFIALNY POD WEZWANIEM ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA

Wczesnogotycki kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła jest jednym z najbardziej interesujących obiektów sakralnych byłego województwa jeleniogórskiego. Na szczególną uwagę zasługuje bardzo dobrze zachowane wyposażenie jego wnętrza. Wzniesiono go w końcu XIII wieku w stylu wczesnego gotyku. Z roku 1305 pochodzi wzmianka o wieży kościoła, który został następnie przebudowany około 1520 r. i w XVIII w. Świątynia plan charakterystyczny dla wczesnośredniowiecznych kościołów wiejskich położonych w pobliżu Jeleniej Góry. Budowla jest orientowana, jednonawowa, z dwuprzęsłowym prezbiterium, które przykrywa sklepienie krzyżowo – żebrowe, z gurtami spływającymi na przyścienne, półcylindryczne kolumienki zwieńczone kapitelami o kielichowych formach, pokrytych listowiem dębu. Elementy swoją stylistyką tkwią jeszcze we wcześniejszej epoce romańskiej. W narożach prezbiterium występują słupki wieloboczne, nadwieszone na ostrosłupowych wspornikach. Prostokątną nawę kościoła kryje strop kasetonowy. Wśród jej wczesnogotyckich elementów wymienić należy trzy portale. Najciekawszy znajduje się w ścianie północnej. Niektóre okna kościoła wypełniają późnogotyckie maswerki. W zakrystii zachował się kamienny lawaterz. Przypory prezbiterium zostały nakryte siodłowymi daszkami z płaskorzeźbionymi trój liśćmi w zwieńczeniach. Wnętrze kryje bardzo wartościowy zespół zabytków z czasów średniowiecza, ale przede wszystkim z okresu nowożytnego. W kruchcie północnej umieszczony jest późnogotycki krucyfiks, pochodzący z grupy Ukrzyżowania, umieszczonej na tzw. belce tęczowej, istniejącej niegdyś pod arkadą oddzielającą prezbiterium od nawy. Główny ołtarz został ufundowany przez właścicieli wsi Lestów i zbudowany w latach 1605 – 1615 w stylu manierystycznym. Niezwykle bogaty w formy rzeźbiarskie i snycerskie, a także wymowę ikonologiczną, przedstawia m.in. dzieje zbawienia i odkupienia. Jego autorem jest śląski snycerz M.C. Adamus. Dekoracja ołtarza zawiera cały repertuar form typowych dla tego okresu, jak ornament zawijany, okuciowy, pilastry herbowe, główki aniołów i lwów. Plastyczność całości podkreślają kolumny, sterczyny i pilastry herbowe. Z 1615 r. pochodzi również manierystyczna ambona. Do czasów obecnych zachował się kosz kazalnicy z malowanymi postaciami ewangelistów i baldachimem. Wcześniejsza chrzcielnica, rzeźbiona w piaskowcu, posiada wykute na czaszy herby znanych śląskich rodów: von Lest, von Stosch, von Reibnitz i von Hochberg. Wystrój prezbiterium uzupełniają renesansowo – barokowe stalle i empora kolatorska, wykonana w formie balkonu umieszczonego na jednej ze ścian prezbiterium, w którym zasiadała rodzina właścicieli wsi i donatorów kościoła. Zdobi ją dwanaście scen ze Starego Testamentu, wśród których wyróżniają się bardzo realistyczne akty Adama i Ewy, przedstawione na tle leśnego pejzażu. W prezbiterium zachowały się również renesansowe nagrobki Baltazara Schaffgotscha i jego żony Magdaleny. Kościół otoczony jest kamiennym murem. Stojący przy drodze kościół ewangelicki wzniesiony został w 1744 roku na planie wydłużonego ośmioboku z dostawioną w 1911 roku wieżą. Znajduje się w stanie ruiny.

PARK I PAŁAC

Najstarsze dzieje wsi sięgają roku około 1300, kiedy to pojawiła się po raz pierwszy z nazwy jako Longlow od nazwiska gniazda rodowego rycerza von Langenhaus. W średniowieczu wieś należała do rodu von Kittlitz i von Seydlitz. W XV w. właścicielami była rodzina von Schaffgotsch, a od roku 1598 von Lest. Z powyższymi rodami należy też łączyć początki istnienia w tym miejscu dworu otoczonego wodną fosą. W roku 1543 Balthasar Schoff zwany Gotsche przebudował dotychczasowy dwór. Monografista historii zespołu dzieli czas formowania się budowli nowożytnej na trzy etapy: początki – lata 40.XVI w., następnie druga połowa stulecia i trzecia faza budowy przypadająca na lata 80. i 90. XVI w. Tak dokładne określenie tak odległych w czasie kolejnych przebudów stało się możliwe dzięki przeprowadzeniu analizy stylistycznej zachowanych elementów oraz dość dobrze zachowanej dokumentacji ikonograficznej. Wspomniany wyżej Balthasar Schoff traktował Czernicę jako swoją główną siedzibę. On był także fundatorem zachowanych malowideł w reprezentacyjnej izbie zwanej czasem mylnie kaplicą. W roku 1622 zamek oblegany był bezskutecznie przez oddziały polskich Lisowczyków, które wysłał cesarz Ferdynand II do walki przeciwko czeskim powstańcom. Pozostałości fosy oraz otwory kluczowe w murach obwodowych świadczą, że zamek miał charakter obronny. W 1672 roku właściciel Czernicy Oswald von Lest został zamordowany przez brata Nikolausa, który musiał z tego powodu uciekać do Saksonii. Od 1728 roku właścicielem była rodzina von Glaubitz, a od roku 1787 do 1861 rodzina von Förster. W roku 1861 posiadłość nabył radca handlowy Leopold Schöller z Düren, który z kolei przekazał majątek swojej córce, zamężnej z Friedrichem von Klitzing – Schierokau. W wyniku dwóch przebudów najpierw w 1858 i w końcu tego stulecia (data 1900 na szczycie od strony parku) powstał obecny pałac utrzymany w modnym stylu inspirowanym m.in. francuską renesansową architekturą zamkową. Wieżę dobudowano dopiero w roku 1911. Jest to budowla dwukondygnacyjna, wysoko podpiwniczona z narożną wieżą wysuniętą przed mury od strony pn. – zach. Na parterze narożnego ryzalitu znajduje się sala balowa na planie koła z zachowaną dekoracją malarską o formach secesyjnych. Ponadto w obrębie obecnego pałacu, na pierwszej kondygnacji znajduje się wspomniana sala z malarskim wystrojem. Malowidła te powstały w 1563 r. i – mimo pewnych przemalowań spowodowanych konserwacją pod koniec XIX w. – mają dla kultury i sztuki śląskiej ogromne znaczenie. Są one, bowiem nie tylko niezwykle interesującym przejawem śląskiej kultury protestanckiej szlachty, ale mają też duże znaczenie dla badań nad śląskim renesansowym malarstwem świeckim. Treścią polichromii są motywy zwierzęce, roślinne i geometryczne oraz szesnaście herbów należących do właścicieli Czernicy i rodziny. Nad herbami umieszczono wymienioną wyżej datę realizacji. W izbie w rogu znajduje się także kaflowy, zielony renesansowy piec z drugiej połowy XIX w. Powstał on najprawdopodobniej na potrzeby istniejącego wtedy w izbie archiwum dworskiego. Formy kafli zaczerpnięto ze sztuki renesansowej, dlatego dolne ukazują motywy perspektywicznych wnętrz, a górne przedstawiają postacie w arkadowym obramowaniu. Wystroju wnętrz dopełnia sztukateria z XIX w. na stropach parteru i pierwszego piętra. Do pałacu przylega park kształtowany w kilku etapach od połowy XIX w. do okresu międzywojennego włącznie. Jest to dobry przykład założenia krajobrazowego niezwykle popularnego w Kotlinie Jeleniogórskiej. Interesująco przedstawia się jego kompozycja oraz zestaw drzew obcego pochodzenia.

DZIWISZÓW
KOŚCIÓŁ FILIALNY POD WEZWANIEM ŚW. WAWRZYŃCA

Kościół jest malowniczo położony, na lekkim wzniesieniu, przy starej drodze prowadzącej z Jeleniej Góry do Legnicy. Owalny teren cmentarny otoczony jest wysokim, kamiennym murem z bramą o ostrosłupowym prześwicie. Pierwsze wzmianki o kościele pochodzą z początku XIV wieku, pod następna datą – 1399 – wymienia się już proboszcza Vinzenza Hoppke. Od połowy XVI wieku kościół przejęli ewangelicy. Podczas wojny trzydziestoletniej chronili się w nim, uciekając do wysokiej wieży. W tym czasie nastąpiła przebudowa, widoczna szczególnie w oknach prezbiterium od strony południowej w przybudówkach. Ponownie zostaje kościołem katolickim 19.02.1964 roku. Pomimo wspomnianych przebudów kościół zachował przeważające cechy stylu gotyckiego, zarówno na elewacjach, jak i we wnętrzu, szczególnie prezbiterium. Orientowany, jednonawowy, z wieżą od zachodu, z prostokątnym oskarpowanym prezbiterium o dwu kwadratowych przęsłach. Prezbiterium sklepione jest krzyżowo na żebrach spiętych dwoma zwornikami: kolisty przedstawia głowę Chrystusa, a drugi jest tarczowy z herbem. Żebra opadają w narożnikach na proste kroksztyny. Wsporniki środkowe przedstawiają figurę młodzieńca z laską oraz brodatego mężczyznę. Arkada tęczy jest ostrosłupowa z importami. W ścianie północnej i południowej prezbiterium zachowały się ostrosłupowe portale. Najbogatsze portale posiada trzeci portal, usytuowany w południowej ścianie nawy. Na zewnątrz bryła wyraźnie addycyjna, co podkreślają dwuspadowe, wystopniowane dachy oraz wieża. We wnętrzu za ołtarzem zachowały się odsłonięte we wstępnych badaniach przez konserwatora zabytków Wojciecha Kapałczyńskiego i Kazimierza Śliwę fragmenty polichromii figuralnej datowanej wstępnie na pierwszą połowę XV wieku. Hans Lutsch opisał istniejący do 1890 roku fragment średniowiecznej polichromii w zakrystii. Z wyposażenia na uwagę zasługuje barokowy ołtarz główny z pierwszej ćwierci XVII w. i prospekt organowy z drugiej połowy XVIII w. Na wieży wisi dzwon z 1507 r.

PAŁAC I PARK

Założenie pałacowo – parkowe usytuowane na południowym krańcu wsi. Wieś wzmiankowana jest po raz pierwszy w 1255, a następnie w 1300 roku jako Berwisdorff. Następne średniowieczne wzmianki są z 1314 i 1398 roku. Czas powstania dworu nie jest znany. Jak większość dworów, istniał prawdopodobnie już w połowie XVI wieku jako dwór obronny otoczony fosą. Pierwsze wzmianki o właścicielach pochodzą jednak dopiero z XVIII wieku. Do 1737 roku wieś należała do rodziny Bakisch. W roku 1738 dobra Górnego i Dolnego Dziwiszowa nabył od Karola von Festenberg Christian Mentzel. W 1765 roku Dziwiszów Dolny należał do radcy handlowego Thommana. W 1786 roku dwór stał się własnością wdowy – pani Thommann z domu Mentzel. W 1886 roku majątek nabył doradca finansowy Bossa i w rękach tej rodziny był do 1922 roku, który stał się własnością Marii von Kramski. Z renesansowego dworu pozostały do dzisiaj sklepienia i mury parteru, o czym świadczy zachowany we wnętrzu profilowany portal, obramienia okien oraz fragmenty dekoracji sgraffitowej. Generalna przebudowa w stylu klasycystycznym i powiększenie całego założenia nastąpiło w 1778 roku. Na miedziorycie z 1781 roku pałac ma zbliżony wygląd do obecnego, nie posiada jeszcze wieży, ale zwieńczony był dwoma facjatkami o bogato rozczłonkowanych szczytach. Elewacje zostały gruntownie przebudowane na początku XIX wieku i wtedy podwyższono mury o mezzanino, a po środku starego skrzydła ustawiono wieżę. W chwili obecnej jest to budowla trzykondygnacyjna, związana bezpośrednio z zabudowaniami folwarcznymi. Pośrodku starego skrzydła na dachu zachowała się oktagonalna wieża z ażurową latarnią. W elewacji ogrodowej występuje ryzalit zwieńczony naczółkiem. Wnętrze zachowało częściowo sztukaterie oraz balustradę klatki schodowej. Pałac zbudowany został na niewielkim wzniesieniu. W połowie XIX wieku został założony niewielki park krajobrazowy. Na osi znajdowała się sadzawka z wodotryskiem z klombami drzew. Na terenie parku znajduje się nieduży, mocno zaniedbany staw.

JEŻÓW SUDECKI
KOŚCIÓŁ POD WEZWANIEM ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA

Malowniczo położony kościółek, w znaczny oddaleniu od wsi, pomiędzy nią a Strupicami, które współcześnie są osiedlem mieszkaniowym Jeleniej Góry – Zaborze, wybudowany został w 1574 roku jako woto ocalałych od zarazy („czarna śmierć”?). Być może z tego powodu wzniesiono budowę znacznie oddaloną od wsi przy cmentarzu, na którym pochowano licznych zmarłych. Ciekawostką jest, że w czasie jej budowy większość mieszkańców uznała już protestantyzm. Dlatego wkrótce po wybudowaniu kościoła przez grupę ocalałych katolików świątynię przejęli ewangelicy. Kościół tworzy prostokątna, dwuprzęsłowa sala, do której od północy przylega prostokątna zakrystia. Prezbiterium jest sklepione kolebkowo z głębokimi lunetami, tworzącymi układ krzyżowy. Na całej długości ściany zachodniej i północnej zachowała się drewniana empora, wsparta na słupach, z których północny ma trzon o formie warkocza. Bryła kościoła bardzo prosta, nakryta wspólnym, dwuspadowym dachem oraz siedmioboczną sygnaturką. Od zachodu istnieje ostrołuczny portal. We wnętrzu zachował się barokowy ołtarz główny z drugiej ćwierci XVII wieku, ambona z lat 1654 – 1668, prospekt organowy z XVIII wieku, a także kilka obrazów z XVIII wieku.

DOM GWARKÓW

Jeżów Sudecki należy do najstarszych osad położonych w okolicach Jeleniej Góry. Wieś położona jest w odległości 7 km w kierunku płn. – zach. Od Jeleniej Góry, przy drodze do Lwówka Śląskiego. Istnienie wsi zostało źródłowo udokumentowane już w 1299 roku. W tym roku książę Bolko I wydaje nakaz, aby mieszkańcy wsi przerabiali swoje zboże w Nowym Młynie „Hausberge” pod Jelenią Górą. Z połowy XIV wieku pochodzi informacja o sprowadzeniu przez księcia Bolko II górników z Saksonii. W roku 1506 całą wieś zakupuje rada miejska Jeleniej Góry. Mniej więcej w tym czasie zostają odkryte w okolicach wsi złoża rud srebra i złota i z tego powodu wzrosło zainteresowanie osadą. Rada miejska nie angażowała jednak w działalność wydobywczą własnych środków, lecz wydzierżawiła teren wyspecjalizowanym górnikom z Saksonii. Sprowadzeni robotnicy zostali przyjęci przez miejscową ludność niechętnie. Odnotowane są liczne zatargi i niszczenie szybów górniczych. Być może to zmusiło radę miejską Jeleniej Góry do wybudowania na terenie wsi sześciu gospód przeznaczonych dla sprowadzonych górników, zwanych wtedy gwarkami. Najprawdopodobniej jedną z takich gospod był „dom gwarków”, na co wskazuje zachowana data 1601 r. i jego usytuowanie w pobliżu szybów górniczych. Przypuszczalnie obiekt pełnił funkcję karczmy do momentu upadku górnictwa, co nastąpiło po wojnie trzydziestoletniej. Następnie karczma pełniła funkcję stodoły i budynku gospodarczego dla powstałego na posesji w XVIII wieku nowego budynku mieszkalnego. Budynek wznosi się na wysokiej, kamiennej podmurówce, dwukondygnacyjny, na rzucie prostokąta, jednotraktowy, o konstrukcji słupowej, nakryty dachem gontowym, dwuspadowym. Na elewacji pół szkieletu zachowane są dekoracje sgraffitowe o formie rozetek. Zdaniem wielu historyków stanowi najstarszy zachowany budynek drewniany na Dolnym Śląsku.

SIEDLĘCIN
KOŚCIÓŁ PARAFIALNY POD WEZWANIEM ŚW. MIKOŁAJA

Świątynia stoi na cmentarzu o zarysie nieregularnego wieloboku otoczonego kamiennym murem. Z roku 1399 pochodzi informacja wymieniająca proboszcza tutejszej parafii. Z pierwszej XIV – wiecznej budowli pochodzi portal południowy nawy, oraz część murów obwodowych. Według Lutscha kościół w obecnej formie pochodzi z połowy XVI., co później bezkrytycznie powtarzali autorzy polskich przewodników. Istotnie budowla była kilkakrotnie przebudowana m.in. w początkach XVI w., a następnie w XVII i XVIII w. Z roku 1700 pochodzi północna kaplica oraz hełm wieży. W wieku XX dobudowano przedsionek południowy. Jest to budowla orientowana, murowana, jednonawowa z węższym dwuprzęsłowym prezbiterium i kwadratową wieżą od zachodu. Sklepienie krzyżowe na pełnym łuku bez żeber spływa na pilastry z profilowanym gzymsem. Do nawy prezbiterium otwiera się łukiem tęczy. Przestrzeń prostokątnej nawy przykrywa drewniany strop podzielony listwami na kwadratowe pola. Kaplicę przykrywa sklepienie kolebkowe ze spłaszczonymi lunetami. W ścianie południowej zachowały się dwa późnogotyckie ostrosłupowe portale z XIV w., z drewnianymi drzwiami, których okucia pochodzą z czasów późnego średniowiecza. Wyposażenie dość skromne. Barokowy ołtarz główny jest polichromowany i częściowo złocony. Dwie kolumny wspierają przerwany barokowy naczółek, jednocześnie flankując nawy, współczesny obraz. Pierwotny znajduje się w dawnym zborze ewangelickim. Przy kolumnach stoją dwie figury świętych. Obramujący ołtarz ażurowy ornament roślinny tworzy boczne skrzydła ołtarza. Ołtarz jest wotywną fundacją ówczesnego proboszcza z 1696 r. Najcenniejszym a zarazem najstarszym elementem wystroju jest krucyfiks umieszczony w kaplicy z naturalnej wielkości postacią Chrystusa, najprawdopodobniej wykonany w lokalnym warsztacie około roku 1500. Prospekt organowy pochodzi z końca XVIII wieku i znajduje się na drewnianej emporze z malowaną balustradą z tego samego okresu. W prezbiterium po lewej stronie umieszczone jest renesansowe epitafium z około 1570 r. z całopostaciowym przedstawicielem pary małżeńskiej von Nimptschów. Wśród herbów znajdują się m.in. herby Świnków i Redernów.

KOŚCIÓŁ POD WEZWANIEM NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY

Pierwszy zbór stanął tu w roku 1742 i był wykonany prawdopodobnie z bardzo nietrwałego materiału, skoro już w latach 1780 – 1782 wykonano nową świątynię. Projektantem został budowniczy Isemer, a wykonawcami mistrz murarski Demus i cieśla Scholz z Jeleniej Góry. Kapitele kolumn wykonano dopiero w 1832 r. Jest to budowla niezorientowana, murowana, założona na rzucie prostokąta, nakryta czterospadowym, łamanym dachem z sygnaturą ośmioboczną, zwieńczona spłaszczonym hełmem latarnią. Elewacje podzielone płaskimi pilastrami z korynckimi kapitelami. Narożniki budowli zaokrąglone. Wnętrze salowe, pozornie trójnawowe przez kolumny emporowe podpierające sklepienie z desek. Nad częścią środkową kolebkowe na gurtach, nad emporami płaskie stropy z kasetonami z listew. Nad zakrystią chór organowy przechodzi po bokach w pierwszą kondygnację empor. Prospekt organowy umieszczono za ołtarzem. Szafa organowa została wykonana przez mistrza stolarskiego Kade z Jeleniej Góry w drugiej połowie XVIII w., podobnie jak ołtarz główny i ambona. Ołtarz flankują dwie figury św. Piotra i Pawła autorstwa Lachela z Krzeszowa. W misternym ażurowym rokokowym zwieńczeniu ukazano Chrystusa Zmartwychwstałego. Ambona, wsparta na słupie, posiada cylindryczny korpus zdobiony nakładanym rokokowym ornamentem roślinnym. Podejście o linii falistej zdobione podobnie jak korpus. Bramka zdobiona rokokowym wazonem. Pozostały wystrój jest późnobarokowy względnie klasycystyczny.

WIEŻA RYCERSKA

Niedaleko od Jeleniej Góry, pośrodku wsi Siedlęcin, w dolinie niedaleko mostu na rzece Bobrze znajduje się jeden z najciekawszych zabytków Dolnego Śląska, mieszkalna wieża rycerska. Podobnych budowli zachowało się na Śląsku kilka, lecz wieża siedlęcińska dotrwała do obecnych czasów jako stosunkowo najlepiej zachowana. Nie wiadomo, kto był jej fundatorem. Żadna z zachowanych kronik nie wymienia nazwiska pierwotnego właściciela. Powstała w początku XIV w., prawdopodobnie jako rezydencja myśliwska księcia Bolka II świdnicko – jaworskiego. Miedzy latami 1368 – 1369 wdowa po księciu Bolku II przekazuje majątek rycerzowi Jenschinowi (Janowi) von Redern. W XV w. wieża przypadła rodowi Zedlitzów, a w latach 1732 – 1945 rodowi Schaffgotschów. W ciągu stulecia przeprowadzono liczne jej przebudowy, z których istotna miała miejsce w wieku XV, kiedy podwyższono wieżę o jedno piętro, zamurowując blanki osłaniające ganek, wybijając kilka okien oraz zakładając na każdej kondygnacji wykusze pełniąca funkcję latryn. Dalsza rozbudowa wieży nastąpiła pod koniec XVIII w., kiedy dobudowano do niej oficynę, zasypując przy tym częściowo fosę oraz wymieniono niektóre stropy. W roku 1840 rozebrano resztki dawnych murów obronnych. Pod koniec XIX wieku przeprowadzono pierwszą konserwację i remont wieży oraz dachu. W latach 1880 – 1890 odkryte zostały słynne polichromie. W latach 1936 – 1938 przeprowadzono pierwsze większe prace konserwatorskie. Pomimo przeróbek wieża rycerska w Siedlęcinie zachowała pierwotny wygląd. Zbudowana została z kamienia na planie prostokąta (22,2 – 14,35 m), jest podpiwniczona, posiada cztery kondygnacje przykryte czterospadowym dachem gontowym. Zachował się gotycki portal wejściowy i okna z fragmentami kamiennych laskowań. Dwie dolne kondygnacje podzielone są ściankami działowymi. Górne stanowią jednoprzestrzenne wnętrze zajmujące całą powierzchnię kondygnacji. Wokół wieży zachowała się w dużych fragmentach stara fosa wodna i ślady po murze, jaki otaczał niegdyś mały dziedziniec. Ślady sali na trzeciej kondygnacji pokrywa duży cykl malowideł o łącznej powierzchni 33 m3, pochodzących z lat 1320 – 1340. Stanowią one jedyne na Śląsku, stosunkowo dobrze zachowane, wysokiej klasy artystycznej, malowidła ścienne z tego okresu. Są one unikalne ze względu na swoją świecką treść – przedstawiają bowiem m.in. sceny związane z ówczesnym życiem dworskim i rycerskim. Formalnie są zaliczane przez historyków sztuki do tzw. stylu linearnego, polegającego na obrysowaniu postaci i przedmiotów dość grubym konturem. Wykonane zostały techniką polegającą na pokrywaniu barwnikiem suchego tynku, skrapianego wodą wapienną. Można w ich tematyce wyróżnić trzy wątki: symboliczny (przedstawienia życia i śmierci), legendarny (przedstawiający dzieje Lancelota z Jaziora – jednego z rycerzy Okrągłego Stołu Króla Artura) i sakralny ( z przedstawieniem monumetalnej postaci św. Krzysztofa oraz apostołowie i prorocy). W niszy okna północnego znajdują się malowane tarcze herbowe rodziny von Redern i von Zedlitz z ok. 1369-1370r., a na ścianie obok dwie sylwetki rycerzy konnych. Autorem malowideł na ścianie południowej był najprawdopodobniej miejscowy mistrz malarski działający pod wpływem inspiracji sztuki zachodniej, być może z południowego Tyrolu, które z kolei mogły do niego dotrzeć poprzez Czechy, ponieważ podobna polichromia powstaje w roku 1338 w niezbyt odległym Jindrzichów Hradec. W sferze domysłów znajduje się ustalenie fundatora malowideł. Wielu badaczy wskazuje na księcia Bolka II lub Henryka Jaworskiego. Bezspornym jest jedno, że artysta cyklu malowideł reprezentował w pełni rozwinięty styl i wysokie umiejętności, których efekt możemy do dziś podziwiać.