|
PIECHOWICE – PAKOSZÓW
PAŁAC

Pałac w Pakoszowie położony jest na rogatkach Jeleniej Góry,
na skraju wsi, w pobliżu rzeki Kamiennej. Niemal całe
Pogórze Sudeckie czerpało w początkach XVIII wieku wielkie
zyski materialne z płóciennictwa mającego tutaj swoje stare
tradycje. Szczególnie wielkie dochody pozyskiwała Jelenia
Góra, znana na rynkach światowych produkcji płócien, które w
XVII stuleciu sprzedawano w całej zachodniej Europie.
Bogacący się kupcy często budowali poza miastem rezydencje
przypominające rozmachem i przepychem pałace szlacheckie.
Jedną z niewielu do dzisiaj zachowanych tego rodzaju siedzib
jest patrycjuszowski pałac w Pakoszowie. Został on zbudowany
w 1725 roku dla Johanna Martina Gottfrieda – burmistrza
Jeleniej Góry tytułującego się „kupcem królewskim”. W roku
1741 posiadłość przeszła na Georga Friedricha Smitha, który
poślubił wdowę po Gottfriedzie. Drogą mariażu pałac w
połowie XIX wieku przeszedł w ręce Hessów, spokrewnionych z
najpotężniejszymi patrycjuszowskimi rodami jeleniogórskimi.
W tym czasie został poddany drobnym przebudową i
uzupełnieniom w wystroju wnętrza. W 1768 i 1777 roku
Pakoszów odwiedził król Fryderyk Wielki i prawdopodobnie
zatrzymał się na odpoczynek w pałacu. Wraz z upadkiem
płóciennictwa skrzydło pałacu mieszczące „bielarnie” zostało
zmienione na magazyn rolny. W końcu XIX wieku majątek wraz z
pałacem drogą dziedzictwa przechodzi w ręce rodziny Dreves,
których własnością pozostaje do końca 1945 roku. Jest to
budowla barokowa, założona na rzucie prostokąta z bocznymi
ryzalitami, dwukondygnacyjna, dwuprzęsłowa, kryta łamanym
dachem. Wewnątrz zachowały się pomieszczenia sklepione
kolebkowo, ze skromnymi dekoracjami stiukowymi oraz
kominkami i klasycystyczną stolarką. Jeszcze do końca lat
sześćdziesiątych w sali balowej na piętrze istniał plafon z
malowidłami przedstawiającymi sceny alegoryczne, na ścianach
były portrety patrycjuszy i burmistrzów jeleniogórskich. Do
1945 roku wnętrza wypełniały wspaniałe barokowe meble,
porcelana i wspaniała biblioteka. Obecnie najcenniejszą
ozdobą pałacu jest dekoracja narożnego saloniku z kominkiem.
Ściany tego małego wnętrza wyłożone są XVIII wiecznymi
fajansowymi płytkami z Delft. Kafelki są dekorowane
przestawieniami figuralnymi o motywach rodzajowych i
biblijnych, przedstawionych w scenerii charakterystycznej
dla XVIII – wiecznej Holandii, z którą Jelenią Górę wiązały
ożywione stosunki handlowe.
PIECHOWICE – PIASTÓW
KOŚCIÓŁ POD WEZWANIEM BOŻEGO CIAŁA

Usytuowany w centrum wsi opodal skrzyżowania dróg, na
wschodnim zboczu Ciemniaka. Po raz pierwszy wzmiankowany
12.11.1399 roku. W początkach XIV wieku powstaje dzisiejsza
budowla (prezbiterium, nawa i prawdopodobnie zakrystia). W
XVII wieku nastąpiła dobudowa przedsionka, a w XVIII wieku
zmiana wykroju niektórych okien. Budowla nieorientowana,
składająca się z prezbiterium, nawy, przedsionka i
zakrystii. Prezbiterium węższe od nawy na rzucie zbliżonym
do kwadratu, nieoskarpowane. Przykrywa je dwuprzęsłowe
sklepienie ostrosłupowe krzyżowo – żebrowe. Żebra o gotyckim
profilu wsparte są w międzyprzęsłowych partiach na dwóch
niepozornych wspornikach w kształcie połówek obróconego
stożka. Zworniki sklepienne okrągłe, jeden zdobiony
trójkątem. Okno południowo – wschodnie pierwotnie zamknięte
łukiem półokrągłym, dwa okienka południowo – zachodnie nad
zakrystią przerobione w XVIII wieku. Prezbiterium od nawy
oddzielone półkolistym łukiem tęczowym. Nawa, na rzucie
również zbliżonym do kwadratu, przykryta jest drewnianym
stropem wspartym na słupie z ukośnymi strzałami (wg inwent.
Lutscha w roku 1888 były trzy oryginalne profilowane słupy).
W ścianie południowo – zachodniej trzy okna ( dwa pierwotnie
z późnogotyckim maswerkiem), jedno późniejsze, koszowe. W
ścianie północnej portal wejściowy, ostrosłupowy,
piaskowcowy. Odrzwia drewniane, z XVII wieku z żelaznymi
okuciami. W dach nawy wbudowana smukła ośmioboczna sygnatura
obita blachą. Przedsionek dobudowany w XVII wieku, przykryty
dwuspadowym daszkiem. Portal zewnętrzny piaskowcowy,
zamknięty prostym, półkolistym łukiem. Odrzwia okute
identycznie jak odrzwia do nawy. Z wystroju wnętrza na uwagę
zasługuje główny ołtarz z nadstawą drewnianą polichromowaną,
dwukondygnacjową, późnorenesansową, datowaną na odwrocie –
1660, bogato zdobiony ażurowym ornamentem chrząstkowym. W
dolnej części obraz na desce przedstawiający Ostatnią
Wieczerzę, wykonany przez G. Siegarta z roku 1660 ujęty
dwiema kolumienkami, na, zewnątrz których stoją dwie
nieproporcjonalne rzeźby Piotra i Pawła. Kolumienki
wspierają proste belkowania, na których umieszczono obraz
tego samego malarza i dwie postaci symboliczne – Wiara i
Nadzieja. Antependium drewniane, polichromowane, ażurowe z
płaskorzeźbą przedstawiającą strącenie Jana Nepomucena do
rzeki, z XVIII wieku. W południowo – wschodniej ścianie
prezbiterium znajduje się późnogotyckie sakramentarium
piaskowcowe, zwieńczone trzema pinaklami, zamknięte kratą z
kutych żelaznych pasów. Ambona sygnowana C.H. 1602 – korpus
wieloboczny zdobiony motywem boniowanych arkadek. Arkadki
wypełnione malowanym czarnym ornamentem naśladującym
intarsję. Empora drewniana założona jest na planie litery L.
Ławę kolatorską pochodzącą z XVII wieku zdobią motywy
boniowanych arkadek, wypełnionych ornamentem identycznym jak
na ambonie. Nawę otacza z dwóch stron empora. Toczone
drewniane balaski i ornament „intarsjowy” – identyczne z
amboną – wskazują na początek XVII wieku. Na uwagę zasługuje
również kamienna, późnogotycka chrzcielnica.
|