BARCINEK

GMINA STARA KAMIENICA
KOŚCIÓŁ POD WEZWANIEM MICHAŁA ARCHANIOŁA

Kościół malowniczo usytuowany na wzgórzu w zakolu rzeki. Wzmiankowany po raz pierwszy w 1400 roku. Pierwotnie mała, murowana świątynia, najprawdopodobniej istniejąca już w XIV wieku, pozbawiona była wieży. Składała się z kwadratowego prezbiterium, zakrystii i kwadratowej nawy. Znaczna rozbudowa nastąpiła ok. roku 1600. Powstało wtedy nowe prezbiterium, druga zakrystia i kaplica południowa z lożą kolatorską. W XIX wieku kościół był remontowany. Obecna świątynia jest bardzo rozczłonkowana. Wnętrze składa się z dwuprzęsłowego prezbiterium, sklepionego krzyżowo-żebrowo. Dobudowane wschodnie prezbiterium sklepione jest krzyżowo. Stara zakrystia posiada nisko umieszczoną kolebę. Bryłę zewnętrzną akcentuje duża sygnaturka, zwieńczoną hełmem rokokowym, dość rzadko spotykanym na omawianym terenie. W elewacjach wyróżnia się południowy portal ujęty w łuk schodkowy, dwuramienny. Umieszczone w nim drzwi zachowały późnośredniowieczne okucia.
Wewnątrz zachowała się część dawnego wystroju, w tym: polichromowany ołtarz główny z 1727 roku, polichromowana ambona z XVII wieku, polichromowane stalle z 1683 roku i kamienna chrzcielnica z końca XVI wieku. Na murach zewnętrznych kościoła zachował się zespół kamiennych nagrobków rycerskich, m.in. z lat 1574-1580. Najcenniejszym z nich jest płyta Hansa von Zedlitz, zmarłego w 1577 roku, oraz epitafium jego małżonki Urszuli z domu Falkenhain, zmarłej w roku 1593.

PAŁAC

Ruiny pałacu znajdują się na terenie dawnego folwarku, usytuowanego na zachodzie od drogi, na południowym brzegu Kamiennej. Wieś o bardzo starej metryce, związana z kasztelanią w Starej Kamienicy. Po raz pierwszy z nazwy wymieniona jest w dokumencie z 1345 roku. W kronice Barcinka Friedricha Christa wymienieni są jako najwcześniejsi właściciele: rody von Zedlitz i von Schaffgotsch. Dobra ziemskie należały w latach 1565-1568 do Petera von Redewitza, później przejął je Christoph Hertwig von Nostitz. W 1737 roku wieś była w posiadaniu barona von Richthofen. Przebudowy dworu podjął się po roku 1772 następny właściciel dóbr hrabia von Rothkirch. Wtedy pałac został m.in. podwyższony o mezzanino. W 1838 roku majątek kupił Sigismund Gebhard. W przekazach z 1876 roku jako kolejny właściciel dóbr wymieniony jest Friedrich Duttenhofer. W końcu XIX wieku rezydencją zarządza Herman i Margarethe Elzel, a w latach 20 XX wieku właścicielem był Dodiko Schwarz von Wartenberg i jego spadkobiercy: wdowa po nim Kathrin Schwarz von Warburg wraz z Margarethe Elzel.
Po II wojnie światowej majątek przeszedł na własność Skarbu Państwa. Przez moment w latach 40 rozważane było przekazanie obiektu do dyspozycji Prezydenta Rzeczypospolitej jako letniej rezydencji. Ostatecznie obiekt przeszedł w użytkownika PGR-u, a następnie kółek rolniczych. Nie użytkowany od początku lat 80 popadł w ruinę.
Z analizy zachowanych elementów architektonicznych można stwierdzić, że wcześniejsze niż pałac założenie istniało już w XVI wieku (nieregularny plan, sklepienie części płd. - wsch. przyziemia) oryginalne obramowanie okienne w elewacji wschodniej. Wskazuje na to również zachowana kamienna arkada bramy w murze okalającym założenia z datą 1565 roku. Dwór został przebudowany w 1772 roku, o czym informowała nie zachowana dzisiaj, kamienna tablica z herbem i datą. W tym okresie nie odbudowano mezzanino. W czasie przebudowy (ok. 1890 roku) dobudowano wieżę schodowo-widokową, zmieniono wystrój wnętrz pomieszczeń powyżej parteru. Wykonano wtedy nowe sztablatury, gzymsy i supraporty. Również elewację zmieniono w duchu modnego wtedy eklektyzmu.
Pałac został założony na planie prostokąta z wieżą od strony północnej. W chwili obecnej z 3-kondygnacyjnego obiektu zostały do pełnej wysokości tylko ściany elewacji południowej i wschodniej. Bardzo mocno uszkodzone i częściowo zawalone są elewacje zachodnie. Stosunkowo najlepiej jest zachowany porter i piwnice, które w większości się zachowały. Zachował się, chociaż w złym stanie, hełm wieży.

KROMNÓW

GMINA STARA KAMIENICA
KOŚCIÓŁ FILIALNY POD WEZWANIEM ŚW. JERZEGO

Kościół znajduje się w centrum wsi, na zboczu łagodnego zniesienia, po południowej stronie głównej drogi.
Wieś po raz pierwszy wzmiankowana źródłowo w latach 1303 jako Crumnow. Pierwszymi jej właścicielami byli von Creisbergowie. Od 1374 roku wieś weszła w obręb majątku Schaffgotschów. Nie zachowały się informacje o konkretnej dacie zbudowania kościoła, który jest przykładem unikalnej na terenie kotliny jeleniogórskiej budowli drewnianej. Wiadomo, że w 1552 roku pierwotny kościół katolicki został przejęty przez nowo powstałą gminę ewangelicką, która podobnie jak w okolicznych miejscowościach stała się religią dominującą. Jako ewangelicki pozostawał do roku 1654. Z opisów powizytacyjnych wynika, że początkowo budowla była murowana z kamienia, z dwuprzęsłowym krzyżowo-żebrowym sklepieniem i prostokątną nawą. Według sprawozdań z wizytacji kościelnych już w XVII wieku kościół był w złym stanie technicznym, co zapewne zdecydowało o jego rozebraniu. W 1789 roku hrabia Schaffgotsch podjął w porozumieniu z cystersami w Cieplicach decyzję o przebudowie kościoła. Prace zlecono Johannowi Georgowi Rudolfowi, który sporządził projekt. W 1833 roku utracił rangę parafialnego kościoła na rzecz świątyni w Wojcieszycach. Budowla spłonęła prawdopodobnie na przełomie XIX i XX wieku.
Na starych fundamentach zbudowano obecny, drewniany kościół o konstrukcji zrębowej. Szczyt ściany wschodniej wybudowano w konstrukcji szkieletowej i odeskowano. Dwuspadowy dach kryty jest gontem. Z pierwotnego wyposażenia kościoła zachowała się tylko renesansowa, kamienna chrzcielnica z 1539 roku.

KOŚCIÓŁ POEWANGELICKI

Nieużywany kościół poewangelicki znajduje się w centrum wsi, w pobliżu skrzyżowania dróg. Fasada budowli zwrócona jest w stronę równolegle do niej biegnącej szosy.
Z początku powstania gminy, nabożeństwa odprawiano w kościele katolickim pw. św. Jerzego. Wywłaszczenia protestantów ze świątyni nastąpiło w roku 1654. po wojnie siedmioletniej Kromnów, jak i inne miejscowości, starał się uzyskać zezwolenie na budowę własnej świątyni ewangelickiej. Taką zgodę uzyskano dopiero w 1744 roku. Początkowo była to budowla konstrukcji szkieletowej. Jako budowniczych wymienia się majstra Christopha Exnera i stolarza Christiana Neumanna. Niezbyt trwałą budowlę rozebrano i w 1802 roku przystąpiono do budowy nowego, murowanego kościoła. Budowniczymi nowego kościoła byli mistrz murarski Menzel ze Starej Kamienicy i mistrz ciesielski Ellja z Chromca. Do najcenniejszych elementów wystroju należała ambona i ołtarz ufundowany w 1815 roku będące dziełem Gottfrida Paula. Wspaniałe organy wykonał znany na Śląsku organmistrz Schlag ze Świdnicy. W 1844 roku przeprowadzono naprawę stolarki okiennej i drzwiowej oraz renowację wnętrza . w 1888 roku dokonano remontu dachu i pokryto go gontem a następnie łupkiem. Kościół po II wojnie światowej nie był użytkowany do celów religijnych. Przez pewien czas znajdował się w nim magazyn. Wystrój został zdewastowany i częściowo wywieziony. W latach 1993-1995 ówczesny Wojewódzki Konserwator Zabytków w Jeleniej Górze przeprowadził prace zabezpieczające obiekt przed całkowitym zniszczeniem.

MAŁA KAMIENICA

GMINA STARA KAMIENICA
KOŚCIÓŁ FILIALNY POD WEZWANIEM ŚW. BARBARY

Budowla położona w środku zabudowy wiejskiej na lekkim wzniesieniu. Zajmuje owalną działkę cmentarza otoczonego niskim kamiennym murem.
Kościół wzmiankowany w 1399 roku i z tego okresu może pochodzić trójbocznie zamknięte prezbiterium. Nawa została przebudowana w początkach XVI wieku. Zdaniem niektórych historyków w latach 1616-1617 z inicjatywy Hansa Ulryka III Schaffgotscha nadbudowano prezbiterium z obecną wieżą. Z tego czasu pochodzą przerobione okna.
Autorzy opisów tej małej świątyni zwracają uwagę na nietypową formę prezbiterium, ta niezwykła dla architektury sakralnej omawianych okolic wypiętrzenie prezbiterium i malownicze zwieńczenie oktagonalnego dachu wysmukłą wieżą. Poza tym budowa posiada proste plany. Do południowej ściany orientowanego prezbiterium przylega kwadratowa dwukondygnacyjna przybudówka mieszcząca schody, na dole zakrystię, a na górze dawną emporę kolatorską. Pomiędzy nawą a prezbiterium występuje półokrągły łuk tęczowy. Okna prezbiterium posiadają zamknięcia ostrołukowe. Portal zachodni ma formy późno renesansowe. Portal zewnętrzny w kruchcie północnej jest ostrołukowy z podwójnym profilem wklęsek. Nad prezbiterium wznosi się ośmioboczna wieża o arkadowej latarni zwieńczonej smukłym ostrosłupowym hełmem. W dolnej partii wieży zachowała się tarcza zegara z datą 1802.
Z dawnego wyposażenia zachował się barokowy polichromowany ołtarz z XVIII wieku z obrazem z tego samego okresu. Wcześniejszym elementem jest renesansowa kamienna chrzcielnica z płaskorzeźbionymi kartuszami ze scenami Zwiastowania, Ofiary Abrahama, Bożego Narodzenia i Wygnania z raju oraz czterema główkami uskrzydlonych puttów.
W 1933 roku przy restauracji kościoła znaleziono na ścianie tęczowej fragmenty malowideł datowanych na pierwszą połowę XVI wieku, przedstawiające m.in. sceny z życia św. Barbary. Polichromie te następnie zostały zamalowane. Podczas malowania kościoła w roku 2001 odsłoniły się rozległe fragmenty malowideł ściennych, zarówno w prezbiterium, jak i w nawie. Pobieżna analiza stylistyczna dobrze zachowanych fragmentów fresków pozwala przesunąć ich datowanie na koniec XV wieku.

NOWA KAMIENICA

GMINA STARA KAMIENICA
KOŚCIÓŁ FILIALNY POD WEZWANIEM ŚW. JANA CHRZCICIELA

Kościół znajduje się w centrum wsi, w pobliżu skrzyżowania dróg, po południowej stronie drogi do Kwieciszowic.
Późnogotycki kościół w Nowej kamienicy wzmiankowany jest po raz pierwszy pośrednio w dokumencie z 1384 roku, w którym wymienia się Johannesa proboszcza kościoła „in nova Kempnicz”. Do czasów dzisiejszych zachowały się fragmenty późniejszej budowli, pochodzącej z około 1496 roku. Jej reliktem są dwa obramienia otworów okiennych prezbiterium, charakterystyczne dla późnego gotyku tzw. Łuki nadwieszone przecinającymi się łukowatymi profilami nadproży oraz chrzcielnica z datą 1496. Według sprawozdań z wizytacji była to niewielka budowla ze sklepionym prezbiterium, nawą nakrytą stropem, sklepioną zakrystią oraz drewnianą sygnaturką umieszczoną pośrodku dachu. Opisana budowla została poważnie zniszczona w 1702 roku przez powódź (utonął wtedy zerwany dzwon, który odnaleziono dopiero w 1796 roku). W roku 1717 wykorzystując fragmenty murów, rozpoczęto odbudowę – kończąc ją w roku 1718, na co wskazuje data na chorągiewce sygnaturki. W wyniku tych prac kościół otrzymał obecną postać.
Jest to budowla orientowana, założona na prostym rzucie wydłużonego prostokąta, z dodanym od wschodu nieznacznie węższym prezbiterium. Okna barokowe są półkoliście zamknięte w kamiennych opaskach podobnie jak wejściowy portal. Kościół nakrywa dwuspadowy dach wieńczony, ośmioboczną sygnaturką o iglicowym hełmie. Wnętrze świątyni posiada kilka cennych elementów dawnego wyposażenia, w tym gotyckie kamienne, przyścienne sakramentarium, wymienioną wyżej chrzcielnicę, barokowy polichromowy ołtarz główny i ambonę oraz polichromowy drewniany strop. W ścianie pn. nawy wymurowane są renesansowe płyty nagrobne Magdaleny d.d. Metzrod i Franza von Debschütz z 1558-1559 roku oraz barokowe epitafium inskrypcyjne J.G. Hanckego z 1780 roku.

 

RYBNICA
GMINA STARA KAMIENICA
KOŚCIÓŁ PARAFIALNY POD WZWANIEM ŚW. KATARZYNY

Położona pośrodku cmentarza obwiedzionego kamiennym murem. Po raz pierwszy źródłowo kościół wymieniony w 1369 roku, a później w dokumencie z 1393 roku pojawia się nazwisko Alexiusa de Waldow jako proboszcza. W początkach XVI wieku kościół powiększono o zakrystię oraz dostawiono wieżę. W następnych latach świątynia była wielokrotnie remontowana, szczególnie w XVIII wieku, co niewątpliwi wpłynęło na wygląd elewacji i wnętrza. Pomimo pewnych zmian kościół zachował znamiona wczesnego stylu gotyckiego, co przede wszystkim przejawia się w proporcjach wnętrz prezbiterium do nawy, w grubości murów i tendencjach do rustykalizacji detalu, co jest m.in. charakterystyczną cechą budowli wiejskich powstałych na początku XIV wieku.
Z analizy stylistycznej wynika, że istnieje różnica czasowa pomiędzy żebrami sklepiennymi a parą służek przyściennych. Również zwornik żeber wskazuje, że sklepienie jest późniejsze i pochodzi z pierwszej połowy XV wieku. Natomiast przyścienne, cylindryczne służki należy datować na ostatnią ćwierć XIII wieku.
Orientowana budowla składa się z prostokątnego, dwuprzęsłowego chóru, podpartego od północy prostokątną w przekroju przyporą, od południa na szerokości prezbiterium znajduje się zakrystia. Na osi kościoła na początku XVI wieku dostawiono kwadratową w rzucie trójkondygnacyjną wieżę zwieńczoną kopułą z latarnią. Nawa przykryta jest płaskim stropem. W ścianie północnej nawy zachował się ostrołukowy, późnogotycki portal. Otwory okienne zostały wyraźnie przerobione w okresie baroku.
Wewnątrz kościoła znajduje się dość bogate wyposażenie, m.in. gotyckie przyścienne sakramentarium, gotycka kamienna chrzcielnica, polichromowany ołtarz główny z połowy XVIII wieku, obrazy olejne z XVIII wieku, klasycystyczny prospekt organowy oraz ambona.

ZAMEK

W kierunku zachodnim od Jeleniej Góry, przy starej drodze do Starej Kamienicy, na zalesionym skalistym wzgórzu znajdują się resztki zamku. Zabudowania folwarczne w stosunku do zamku założone są po stronie wschodniej.
Data założenia dworu, prawdopodobnie macierzystej siedziby wielce zasłużonej dla Śląska rodziny von Reibnitz, nie jest znana. Początki zamku sięgają prawdopodobnie XIII wieku. Historyczne wiadomości łączą początki powstania zamku z królem czeskim Karolem IV, który miał go tutaj wznieść w latach 1364-1369. Zamek otrzymał łacińską nazwę „Landis Pelatium”. Nazwa w późniejszych czasach uległa zniekształceniu na „Lausepeltz”. Po raz pierwszy istnienie zamku źródło potwierdza w 1365 roku, kiedy na zamku przebywał późniejszy cesarz Karol IV. Ostatnio badacze zamków śląskich wskazują, iż zamek był w tym okresie własnością rycerza Mikołaja z Rybnicy. Zniszczony na początku XV wieku, został odbudowany i rozbudowany w XVI i XVII wieku. W XVIII wieku zamek zaczął popadać w ruinę i dlatego trzykrotnie był poddawany remontom w latach 1750, 186 i 1794. Ostatecznie opuszczony został w pierwszej połowie XIX wieku i popadł w całkowitą ruinę.
Znany z XVIII-wiecznych rycin zamek był budowlą dwuskrzydłową przykrytą stromymi dachami. Na rysunku Wernera jest widoczny czytelny wykusz, charakterystyczny dla budowli z XVI wieku. Obecnie na niewielkim, mocno zarośniętym wzgórzu resztki prostokątnego budynku i jedna ściana do wysokości dwóch kondygnacji, częściowo zasypane piwnice o sklepieniach kolebkowych. Zachował się również szczątkowo detal architektoniczny w postaci kamiennych prostych obramowań kamiennych.

STARA KAMIENICA
KOŚCIÓŁ PARAFIALNY POD WEZWANIEM ŚCIĘCIA JANA CHCICIELA

Kościół usytuowany pośrodku wsi, otoczony kamiennym kolistym murem. Po raz pierwszy wzmiankowany jest w 1370 roku. Z 1380 roku pochodzi informacja o ufundowaniu dwóch ołtarzy przez rycerza Gotsche Schoff. Kościół uległ najprawdopodobniej poważnemu zniszczeniu w czasie wojny trzydziestoletniej. Odbudowa nastąpiła w 1624 roku i wtedy kościół przeorientowano. Ze starszej budowli gotyckiej pozostała wydłużona nawa zamknięta od wschodu wielobocznie, przykryta płaskim kasetonowym stropem. Portal południowy nawy ostrołukowy, późnogotycki z krzyżującym się profilowaniem.
Kościół orientowany, jednonawowy, zamknięty od zachodu trójbocznie. Prezbiterium jest trójnawowe, dwuprzęsłowe, zakończone wielobocznie, na zewnątrz flankowane dwoma cylindrycznymi wieżyczkami. Do nawy przylega dołem kwadratowa wieża. Prezbiterium w nawach bocznych przykrywa sklepienie krzyżowe, bezżebrowe z silnie zaznaczonymi szwami. Środkowa nawa chóru została przesklepiona kolebką. Wnętrze zwraca uwagę na masywne empory wsparte na kwadratowych dołem, a górą na ośmiobocznych filarach, podpierających półkoliste arkady. Nawę przykrywa płaski strop, dzielony profilowanymi listwami na kwadratowe kasetony. Portal i obramowania okienne prezbiterium posiadają cechy późnorenesansowe, ujęte w uszkowate obramienia, zdobione tryglifami lub naczółkami. Wyjątkiem są trzy wąskie ostrołukowe okna umieszczone w trójbocznym zamknięciu. W korpusie nawy od strony południowej zachował się późnogotycki ostrołukowy portal, profilowany krzyżującymi się pręcikami archiwolty. W tej samej nawie występuje wysoko umieszczone ostrołukowe okno o sfazowanych kamiennych węgarach.
Z wystroju wnętrza na uwagę zasługuje barokowy ołtarz główny z drugiej połowy XVII wieku, ze stosunkowo rzadko występującym na Śląsku ornamentem małżowinowo-chrząstkowym, charakterystycznym dla wczesnej fazy sztuki barokowej. Nie jest to najstarszy element wyposażenia kościoła. Z epoki gotyku pochodzi piaskowcowa chrzcielnica z gotyckimi inskrypcjami i metalową misą chrzcielną z 1562 roku. Z tego samego okresu pochodzi znajdująca się w posadzce, również w południowej nawie bocznej prezbiterium, płyta nagrobna z wyrytym przedstawieniem krzyża maltańskiego oraz późnorenesansowa ambona z początku XVII wieku. Na emporze kolatorskiej zachował się stolarka renesansowej przegrody i umieszczone w niej drzwi z oryginalnym zamkiem.
Na ścianach prezbiterium, na drewnianych konsolach stoją rzeźby z pierwszej połowy XVIII wieku przedstawiające św. Jana Ewangelistę, Jana Chrzciciela, Matkę Boską, Jana Sarcandera oraz św. Jana Nepomucena. Wystroju dopełniają dwa boczne ołtarze z połowy XVII wieku oraz kilka obrazów olejnych z XVII i XVIII wieku. Drewniany strop ponad nawą pochodzi z 1941 roku i pokrywa go iluzjonistyczna polichromia imitująca kasetony wypełnione ornamentem nawiązującym do manieryzmu.
Kościół w Starej Kamienicy bardzo interesująco wygląda od strony zewnętrznej, prezentując bogatą, wydłużoną i rozczłonkowaną bryłę, od strony wschodniej i zachodniej zamkniętą poligonalnie, z wysoką strzelistą wieżą z podwójnymi cebulastymi hełmami, z prześwitami i prowadzącymi na empory spiralnymi klatkami schodowymi mieszczącymi się w okrągłych wieżyczkach przylegających do prezbiterium.

STARA KAMIENICA
ZAMEK

Ruiny zamku usytuowane są w centrum wsi, po zachodniej stronie drogi do Nowej Kamienicy. Od zachodu wznoszą się budynki dawnego zespołu dworskiego.
Wieś jest zaliczana do jednej z najstarszych na Dolnym Śląsku. Powierzchniowe badania archeologiczne potwierdziły istnienie osadnictwa jeszcze prze X wiekiem. Informacja zawarta w dokumencie z 1242 roku dotyczy bliżej niesprecyzowanego grodu, który Bolesław Rogatka podarował rycerzowi Siboto Scoffowi, przodkowi jednemu z najbardziej zasłużonych śląskich rodów Schaffgotschów. Od tego czasu zamek przez wiele lat pozostaje w rękach rodu Schaffgotschów, stając się jego gniazdem rodzinnym.
W 1562 roku nastąpiła renesansowa przebudowa starego zamku, jej świadectwem były jeszcze w XIX wieku płyciny umieszczonej nad bramą wieży z wyrytą datą przebudowy i płaskorzeźbionymi wizerunkami ówczesnych właścicieli. Pozostałościami tej przebudowy są dziś kamienne obramienia fasciowe okna wschodniego i fragment tynkowej dekoracji w podłuczu jednego okna. W 1616 roku zamek został zniszczony przez pożar. Ocalały tylko stajnie i stodoły.
Odbudowę zamku przeprowadzono w latach 1617-1630, za Hansa Ulricha Schaffgotscha, który ponownie urządził tu swoją siedzibę. W czasie wojny trzydziestoletniej Hans Ulrich został oskarżony przez cesarza Ferdynanda II o zdradę i stracony przez ścięcie. W roku 1641 Starą Kamienicę sprzedano węgierskiemu hrabiemu Nicolasowi Palffy’emu, który po zakończeniu wojny odsprzedał posiadłość hrabiemu von Zierotin und Lilgenau. W 1758 roku nastąpił kolejny pożar, po którym zamek został definitywnie opuszczony. Do czasów II wojny światowej majątek i ruiny zamku były w posiadaniu rodziny von Bressler.
Do naszych czasów zachowała się częściowo dwukondygnacyjna wieża, fragment budynku oraz rozległe piwnice o sklepieniach renesansowych oraz fragment renesansowego obramienia okna i otwory strzelnicze. Czytelne do dzisiaj są filary trójprzęsłowego kamiennego mostu przerzuconego przez dawną fosę.
W pobliżu zamku, na terenie dawnego założenia folwarcznego zachowała się brama ogrodowa z roku 1705, zwieńczona ekspresyjną rzeźbą Herkulesa oraz dwie barokowe woluty i dwie tarcze heraldyczne. Fundatorami byli ówcześni właściciele posiadłości, małżonkowie Johann Joachim von Zierotin i jego żona Maria Aloysia von Lilgenau.

WOJCIESZYCE
GMINA STARA KAMIENICA
KOŚCIÓŁ PARAFIALNY POD WEZWANIEM ŚW. BARBARY

Kościół stoi pośrodku dawnego cmentarza grzebalnego obwiedzionego kamiennym murem. Brak śladów inkastelacji.
Pod datą 12 grudnia 1399 wspomniany „Joannes Pfoeckner plebanus ecclesie de Voytsdorff in sede hirsbergensi” 24 czerwca 1759 roku wybuchł pożar od piorunu. Obecna budowla powstaje w latach 1760-1763. Pieniądze na budowę wyłożył klasztor w Krzeszowie i hrabia Carl Gotthard Schaffgotsch, który powołał do wykonania tego zadania budowniczego Christiana Seidela z Jeleniej Góry. Wieża została wybudowana w 1772 roku, o czym informuje data na chorągiewce wiatrowej.
Kościół nieorientowany, zwrócony prezbiterium ku północy. Składa się z salowej nawy, prezbiterium, wieży i zakrystii. Nawa na rzucie prostokąta z nie wyodrębnionym prezbiterium zamkniętym poligonalnie. Ściany nawy podzielone pojedynczymi pilastrami z cieniującym belkowaniem. Sklepienie czteroprzęsłowe, kolebkowe z lunetami, akcentowane gurtami. Obramienia drzwi i okien piaskowcowe, górą zamknięte koszowym łukiem z zaznaczonymi kluczami, na niektórych kluczach ornamenty roślinne. Wież dobudowana przy płd. - zach. narożniku kościoła, dwukondygnacjowa, zwieńczona blaszanym czworobocznym, podwójnym hełmem „poduszkowym” bez latarni.
Zakrystia na rzucie prostokąta. Przykryta plafonem ze sztukateriami o motywach linearno-geometrycznych.
Wnętrze posiada stosunkowo liczny i bogaty wystrój. Główny ołtarz: retabulum barokowe, polichromowane z około 1730 roku. Skromna architektura z bardzo bogatym ażurowym ornamentem roślinnym i puttami. Duży obraz o oprawie architektoniczno rzeźbiarskiej, przedstawiający święcie św. Barbary. Jest to późna praca z warsztatu Michała Willmana. Przy pilastrach dwie rzeźby drewniane, polichromowane, prawie naturalnej wysokości św. Floriana i Izydora (św. Izydor w stroju chłopa sudeckiego z drugiej połowy XVIII wieku). W górnej kondygnacji półrzeźba: Bóg Ojciec, a w zwieńczeniu Duch Święty i putta. Empora organowa jednokondygnacjowa, drewniana na słupach z kolistymi belkowanymi głowicami, zajmuje całą południową ścianę oraz część wschodniej i zachodniej. Dwoje kręconych schodów z ażurową balustradą pochodzącą z drugiej połowy XVIII wieku. Organy zostały wykonane w 1762 roku przez G. Herbsta z Piechowic. Dwie klawiatury, 16 głosów. Ambona jest późnobarokowa z XVIII wieku, korpus wieloboczny, biały ze złocieniami. Baldachim zwieńczony drewnianą rzeźbą św. Jana Nepomucena. Chrzcielnica rokokowa z piaskowca, polichromowana. Na płaskim czworokątnym cokole dwa putta podtrzymują owalną konchę muszli. Pokrywa w postaci drugiej połowy muszli zwieńczoną wazą ze zniczem i złoconą promienistą gwiazdą; drewniana, polichromowana.
Uzupełnieniem wystroju są barokowe obrazy przedstawiające św. Aleksego, Antoniego pustelnika, św. Katarzynę, św. Dominika i św. Barbarę oraz cykl biblijny (życie Marii) – cztery duże obrazy, olejne malowane na płótnie z ok. 1730 roku.

ZBÓR PROTESTANCKI

Kościół stoi przy głównej drodze w centrum wsi. Pierwszy drewniany zbór stanął w roku 1742. Wyposażenie rzeźbiarskie wykonał do niego Fladen z Legnicy. Kaznodzieją został Adam Gottfried Thebsius.
Obecna budowla pochodzi z roku 1755, wykonana według projektu pruskiego architekta królewskiego Kichael Wiese. Pierwotnie posiadał stronę ołtarzową z zamkniętą połówką sześcioboku z dobudowaną małą zakrystią na osi. W roku 1799 przedłużono budowlę w kierunku wschodnim wyrównując równocześnie rzut do prostokąta z wbudowaniem w bryłę zakrystii. Nad powiększoną niską zakrystią i przedsionkiem umieszczono chór organowy. Murowany z kamienia łamanego, otynkowanego, na rzucie prostokątnym z wydatnym występem po stronie zachodniej. Elewacja wschodnia i zachodnia trzyosiowa, południowa i północna pięcioosiowe z asymetrycznie rozmieszczonymi otworami. Okna i drzwi ujęte w jednolite proste obramienia piaskowcowe, zamknięte półkoliście z zaznaczonym kluczem archiwolty.
Kościół jest obecnie opuszczony i zamieniony na magazyn. Wnętrze utraciło pierwotne wyposażenie. Do roku 1949 zbór posiadał drewniany barokowy ołtarz z połowy XVIII wieku skomponowany z amboną i emporami w jedną plastyczną całość.
Zakrystia kryta tynkowanym plafonem ze skromnymi sztukateriami o motywach geometrycznych. Sklepienie drewniane zachowało polichromię, obecnie zamalowane farbą.